In de zomer van 2024 ben ik met pa en zus op reis geweest over Sumatra. Op 9 juli staan we in de straat in Medan waar in de jaren 1910 de familie Nesvadba woonde. Hieronder de tekst die ik schreef voor mijn Polarsteps blog.
Ik heb vannacht nauwelijks een oog dichtgedaan. So seer slecht geslapen… Misschien kostte me de ‘brain dump ‘ over de reis in de Polarsteps app me net effe te veel aandacht. Of gewoon een kleine jet lag. In ieder geval waren de uurtjes tussen 5u30 en 7u45 wat aan de magere kant…
Met een duf hoofd en slaapdronken stap ik de eetzaal van het Emerald hotel in. Pa en Nadine zijn er al en ogen monter als altijd. Ik schuif bij hen aan en waarschuw maar meteen dat ik niet op mijn best ben nu. Sorry!
Ik denk – wéét – dat ik ga opknappen van een croissantje met jam, wat ei en uitgebakken spek en een glaasje verse jus. Ik sta op om een rondje te doen langs het buffet en mijn bordje te vullen met mijn gebruikelijke hotelontbijt.
Helaas, niets van dit alles. Geen continentaal ontbijt te vinden hier; in de verste verte niet. Koffie, ja en iets wat op een bolletje brood lijkt ook, maar al het andere is anders. Ik vul mijn bordje maar op met wat vers fruit als veilige keuze en loop terug naar tafel. Ik moet schakelen, en snel eerst dit eten om dat duffe hoofd kwijt raken.
Het fruit is niet genoeg en ik wil eigenlijk ook gewoon meer eten. Het tweede rondje doen, en zien wat er allemaal in die schalen zit die overal in de eetzaal opgesteld staan. Het zijn er ook meer dan me in eerste instantie opgevallen was. Nou, dat blijkt eten waar ik normaalgesproken uit zou kiezen om te koken als we eters krijgen en we maken Indisch. En tig keer lekkerder. Híer, bedoel ik dan!
Vis, kip, dumplings, lontong, nasi goreng, tofu, mie en nog veel, veel meer. Te kust en te keur! Laat ik toch maar meedoen aan deze gekkigheid. Ik pik er voor mij de lekkerste dingen uit (en geen rijst) en mijn bord is al gauw helemaal gevuld. Volgens mij ga ik ook nog voor een tweede keer ‘warm’. Ik ben bijna om…
Nadine wijst me op een grote ronde tafel iets verderop in de eetzaal. Een gezin met drie tienerdochters zit daar. Mijn gebruikelijke setting! Mooi om te zien.
Gids Jasper komt de eetzaal binnen, zoekt en vindt ons, en we maken kennis. Geschikte kerel. Blijkt – heel fijn – ook goed Nederlands te spreken. Hij komt van een plek die we op onze reis nog gaan aandoen, Samosir. Hij vertelt dat we voor vandaag een andere chauffeur hebben, in dezelfde Mitsubishi als gisteren. Surya gaat ons rondrijden in Medan.
Om tien uur hebben we afgesproken in de lobby, en vertrekken we naar de eerste bestemming van de dag. Ik ben wat meer mens ondertussen. Pa heeft Jasper kort uitgelegd van ‘de familie Nesvadba in Medan rond 1900’ en aan de hand daarvan een paar voorkeuren uitgesproken van wat hij graag wil zien.
Zo plannen we in de route het adres van het ouderlijk huis van zijn vader, het ‘kantor’ van zijn opa en een paar plekken waarover pa hoorde vertellen in de familieverhalen ‘van toen’. Veel van de plekken vandaag zijn te linken aan de Deli Maatschappij, de N.V. waar zijn opa voor werkte in die tijd. Pa heeft ook in zijn hoofd ergens goedkoop een polootje te scoren. Off we go!
Eerste bestemming: Jalan Timor 5. Hier woonde mijn overgrootvader met zijn gezin en hier werd mijn opa geboren. Althans, ‘geboren’, dat weet ik eigenlijk niet, maar hij heeft hier de eerste vijf, zes jaren van zijn leven gewoond.
Er is in de familie een foto bewaard gebleven uit – beslissen we ’s avonds – 1910, waarop de familie poseert in de tuin bij het huis. Geen idee meer voor welke gelegenheid, maar ze zien er Insta-waardig uit, op en rond twee stoelen en een tafeltje. Ik leer ’s avonds trouwens dat opa Boeb helemaal niet op die foto staat! Bummer… Altijd gedacht van wel. Dat hij het kind is dat bij zijn mamma op schoot zit. Maar dat kan niet, niet als we de kids op de foto tellen en daarbij hun leeftijden afleiden uit hun lichaamsgrootte. Het zij zo. Wat we vandaag beleefd hebben maakt alles goed. Want, daar waar ik ervan uitga dat we aan de Jalan Timor enkel naar wat voorouderlijke voetsporen kunnen gissen, blijkt er veel meer te vinden te zijn! Mijn vooronderzoek op Streetview heeft me compleet op het verkeerde been gezet, blijkt…
Ik ben toch nog niet helemaal wakker als Jasper na vijf minuten rijden de chauffeur vraagt om de auto aan de kant van de weg te zetten, en ons om uit te stappen, aan de Timorweg. Oh, zijn we daar al?! We parkeren ter hoogte van nummer 11. Druk verkeer, dat ook nog es aan de verkeerde kant van de weg rijdt. Blijven opletten!
Lopend zoeken we naar nummer 5. Het is aardig warm. Via nummers 11 en 9 komen we bij het huis op nummer 7, waar Nadine 27 jaar geleden naar binnen mocht. Helaas het verkeerde pand. Verkeerde huisnummer in gedachten gehad toen. Jasper loopt door richting 5 en zowaar: het huis op nummer 5 is er ook nog! Zwaar vervallen en volledig afgeschermd door golfplaten. Maar het staat er dus gewoon nog. Ik loop met Jasper langs het hek. Pa filmt. Nadine schiet foto’s en zoekt mee naar een eventueel entree naar de tuin van het huis. Tevergeefs. Het huis is jammer genoeg vanaf de straat niet te zien. Alleen door je telefoon als camera boven het hek te laten uitsteken – hierbij heb ik natuurlijk mijn lengte mee – kan je het pand zichtbaar maken. Is toch anders, maar ik doe het toch een paar keer… Ik probeer ook de omgeving in me op te nemen. Ik probeer me in te denken hoe de familie hier vroeger bewogen heeft. Hoe er veel minder bebouwing was, minder druk verkeer, kleinere bomen, andere begroeiing, dezelfde hitte. Ik probeer het plaatje in mijn hoofd in te vullen, ook al is dat bijna niet te doen, zo’n 120 jaar later.
Jasper is nu doorgelopen naar nummer 3 en dat blijkt een gouden greep. We krijgen de mooiste verrassing. Hij spreekt de bewoonster aan en zij laat ons zowaar toe in haar tuin. Haar tuin grenst aan die van nummer 5. Alleen een laag muurtje (helaas afgewerkt met glasscherven) scheidt de twee tuinen van elkaar. Krijg nou wat! Om de beurt staan we op het kleine, enige begaanbare strookje het dichtste bij de tuin van nummer 5, stil bij wat we zien. Foto’s maken, filmen, dagdromen. Door.
We kijken en drinken wat in het voormalige Hotel De Boer, tegenover het ‘kantor pos’. We vervolgen onze route in een beetje dezelfde buurt en zien veel wat met de Deli Maatschappij te maken heeft. Het hoofdkantoor, het museum en diverse huizen van (hooggeplaatste) medewerkers uit die tijd. Erg tof en hiermee leeft die tijd aan het begin van de vorige eeuw even helemaal op voor mij.
Dan maken we even een foutje, de eerste. We lopen een mall in. Best een heel mooie, maar het is iets wat voor mij helemaal niet past bij vandaag of bij ‘mijn’ Medan, of althans het beeld dat ik er nu bij heb. Pa zoekt een shirt en wil hier even kijken; hij heeft het er al vaker over gehad. Dus het is ook verder helemaal geen probleem. Maar dan begaan we de échte blunder (foutje twee): we proberen aan eten te komen in deze mall… Aiaiai… Boven aangekomen met de roltrappen vinden we heel veel fastfood restaurants, en wat mij betreft niets authentieks (waar ik deze reis steeds op hoop). En vrijwel alles vol. Goddank. We naderen de ondergrens van onze suikerspiegels inmiddels en alleen door Jasper weten we het te redden uit deze culinaire hel. Of moet ik voor mezelf praten…
Binnen de kortste keren zitten we in De Kapal op veilige afstand van de mall en kunnen we heerlijke gerechtjes bestellen (wordt rujak, tofu, sate). Dat het moet aandoen als een Frans wijkje met iets te luide accordeon-muziek neem ik even voor lief. Heerlijke cendol erbij genomen, óók nog. Om ons heen vieren heel veel mensen het afstuderen van hun mooi uitgedoste dochters. Tof om te zien.
Was pa nou nog aan dat polootje gekomen? Twee mannen voor het restaurant spuiten delen van de bestrating van de parking rood. Ik geloof nooit dat dit in Nederland door de Arbo komt. Terug naar het hotel. Het is een heel mooie dag geweest. Een grote fles koud Bintang bier in het vooruitzicht. Pa loopt in de bar van het hotel leeg met familieverhalen van vroeger, over vroeger. We laten alles van toen én vandaag nog es lekker de revue passeren en zijn het er over eens dat we vanmorgen iets heel moois hebben beleefd met zijn allen.
Afsluitend avondeten in het hotel. Ik neem iets pittigs met garnalen en tofu en drink het voor mij onbekende terong belanda sap. Ok, ok, ik beloof de komende dagen wat korter te beschrijven in Polarsteps. Maar deze dag verdiende wat meer woorden. Vind ik dan, eej..!