Huwelijk Florian en Jetje

De periode rond 1899 in Buitenzorg, tegenwoordig Bogor en op zo’n 50 kilometer ten zuiden van Batavia, kreeg voor Florian Anton een bijzondere betekenis. Hij leerde Jetje Wetters kennen en zij zullen voor nog meer nageslacht zorgen, naast Corry en Eddy. Jetje was bij de kennismaking met Florian Anton ongeveer 19 jaar en hij 37. Het is onbekend hoe zij elkaar hebben ontmoet. Misschien wel bij een festiviteit van de sociëteit. Zeker is dat burgers en militairen elkaar bij die gelegenheden ontmoetten en in een beschrijving van zo’n feest is te lezen dat meisjes van Batavia graag aanwezig waren.

Ook weten wij niet wat de rol van Djassi, de moeder van Eddy, in die periode is geweest. Zij verdween als moeder en partner uit beeld, om welke reden dan ook. Dat blijft een bijzonder feit, als je er nu op terugkijkt.
Hoe onduidelijk ook voor ons op dit moment, de ontmoeting met Jetje groeit uit tot een relatie, die bekrachtigd wordt met een officiële verloving en een huwelijk.
Jetje Wetters (voluit Johanna Henriëtte Theodora Wetters) werd geboren op 11 oktober 1879 in Batavia. Zij is de oudste van de negen kinderen van het gezin van Jacobus Wetters en Johanna Senn van Basel. Haar vader, Jacobus Wetters, is employé bij de Koninklijke Paketvaart-Maatschappij (KPM). Deze maatschappij was een Nederlandse rederij, statutair gevestigd in Amsterdam en met een operationeel hoofdkantoor in Batavia. De KPM heeft bestaan tussen 1891 en 1966 in hoofdzaak voor het onderhouden van scheepvaart-verbindingen in en vanuit Nederlands-Indië.
De moeder van Jetje, Johanna Senn van Basel, maakt deel uit van een familie, die teruggaat naar Jeremias van Riemsdijk (1712-1777), voormalig gouverneur-generaal van de Verenigde Oost-Indische Compagnie. Deze band met de familie Senn van Basel heeft omstreeks het jaar 1937 nog aanleiding gegeven tot allerhande spanningen binnen de familie Nesvadba.
De aanleiding was het geld door het mogelijke recht op een erfenis. Jetje bleek namelijk één van de zeer vele nakomelingen te zijn, die in beeld kwamen toen het landgoed Tjampea, een voormalige bezitting van de familie Van Riemsdijk, verkocht werd. De opbrengst werd verdeeld onder de erfgenamen. In plaats van de verwachte duizenden guldens, zo niet meer, bracht elk aandeel maar een fractie daarvan op.

Zoals eerder gezegd, wij weten niet hoe en wanneer Jetje en Florian Anton elkaar hebben leren kennen, wel zien we het verschil in leeftijd tussen beiden. Florian Anton verschilt zes jaar in leeftijd met zijn schoonvader en slechts drie jaar met zijn schoonmoeder.
Over de ontmoeting tussen Florian Anton en Jetje: Jetje schijnt ooit aan een dochter te hebben laten doorschemeren dat haar ouders druk hebben uitgeoefend bij het tot stand komen van het huwelijk. Het is moeilijk om hiervoor een reden voor haar ouders te bedenken, als die er al is geweest.
Een mogelijke aanleiding kan het volgende zijn. Uit foto’s (b)lijkt dat Jetje Wetters vrijwel zeker inlands (Indisch) bloed in de aderen heeft. Toch zijn de familienamen van haar ouders en voorouders Nederlands. Misschien heeft zij haar Indisch bloed ook te danken aan een voorvader die een relatie had met een inlandse vrouw. Een meisje met gemengd bloed zou misschien niet gemakkelijk aan een Europese man gekoppeld kunnen worden. Als dat zo is, verklaart dat dan de druk op haar om het huwelijk met Florian Anton aan te gaan? Als mogelijkheid is het niet uit te sluiten, maar het blijft natuurlijk een veronderstelling.
Na de verloving vindt op 16 maart 1900 het huwelijk tussen Jetje en Florian Anton plaats.
Opvallend is dat in deze advertentie de wederzijdse ouders worden genoemd; het is vooral opvallend omdat Florian Anton zo ver van zijn ouderlijk huis is.
De ouders van de bruid wonen in Buitenzorg. Over de ouders van de bruidegom wordt in de huwelijksakte vermeld dat zijn vader in Oostenrijk woont en dat zijn moeder is overleden. In hoeverre de vader betrokken is geweest bij het huwelijk van zijn zoon is niet duidelijk en het is ook niet aannemelijk, gelet op de afstand.
Florian Anton is op de dag van het huwelijk 37 jaar, Jetje Wetters is inmiddels 19 jaar en wettelijk gezien dus nog minderjarig (tot 1901 gold 23 jaar als leeftijdsgrens). De ouders van Jetje geven officieel toestemming voor het huwelijk van hun dochter.

We nemen aan dat Florian Anton Oostenrijk in 1887 gehaast heeft moeten verlaten, zeker als er inderdaad van desertie sprake is geweest. Voor het huwelijk in Indië heeft hij officiële documenten moeten overleggen aan de instanties. Aangezien wij al diverse documenten hebben gezien, zoals doopbewijs, schoolrapporten, enzovoort, is het zeer goed mogelijk dat vader Florian op een gegeven moment er voor heeft gezorgd dat deze documenten naar zoon Florian Anton in Nederlands-Indië zijn verzonden.
Bij de door de familie aan mij aangeleverde documenten zit een gewaarmerkt uittreksel van de huwelijksakte uit januari 1920. Misschien was dit een noodzakelijk document in verband met het toekennen van de voogdij na het overlijden van Florian Anton in december 1919 in Amsterdam. Ook lezen wij in deze akte dat het huwelijk in maart 1919 is ontbonden.
Na het huwelijk in maart 1900 tekent Florian Anton op 3 mei van dat jaar voor de 7de en laatste maal een contractverlenging bij de ‘Koloniale troepen zowel in als buiten Europa’, ditmaal voor de duur van twee jaar. De bijbehorende premie is in dit geval fl. 100,-.
Helaas zijn er weinig familiefoto’s bewaard gebleven. De foto van mijn oma Jetje is, als haar leeftijd vanaf de foto geschat moet worden, van een datum na het huwelijk. De foto van opa Florian Anton kan dateren uit de periode rond het huwelijk.